İki düşünceyi tek cümlede birleştir

Haberi duyduğunda Elif babasının elini tutar.

Arapçada bağlaçtan sonra gelen bölüm zaman, neden, koşul veya karşıtlık bildirebilir. Fakat her bağlaçtan sonra aynı yapı kullanılmaz.

Bu kartın sonunda: zaman, koşul, neden ve karşıtlık bildiren Arapça bağlaçları ayırt ederek iki cümleciği doğru biçimde birleştirebileceksin.

Türkçeyi gör, Arapçasını kur

Türkçesi Haberi duyduğunda Elif babasının elini sıkıca tutar.

Arapçasını sesli söyle; ardından cevabı aç.

Zaman bildiren yan cümle nasıl kurulur?

Bağlaçعِنْدَمَا(indemâ)-dığında
+
Fiil ve gizli özneأَعُودُ(eûdu)dönerim
+
Diğer bilgilerإِلَى الْبَيْتِ(ile’l-beyti)eve

Bağlaçlı bölüm başta da sonda da olabilir

Bağlaçlı bölüm baştaعِنْدَمَا أَعُودُ إِلَى الْبَيْتِ، أَشْرَبُ الشَّايَ.(İndemâ eûdu ile’l-beyti, eşrabu’ş-şâye.)Eve döndüğümde çay içerim.

Bağlaçlı bölüm baştaysa iki düşünceyi virgülle ayırmak okumayı kolaylaştırır.

Bağlaçlı bölüm sondaأَشْرَبُ الشَّايَ عِنْدَمَا أَعُودُ إِلَى الْبَيْتِ.(Eşrabu’ş-şâye indemâ eûdu ile’l-beyti.)Eve döndüğümde çay içerim.

Bağlaçlı bölüm sonda olduğunda çoğunlukla araya virgül konmaz.

Pekiştirme hazinesi 1

Zaman bildiren bağlaçlar

عِنْدَمَا (indemâ)-dığında

عِنْدَمَا أَعُودُ إِلَى الْبَيْتِ، أَشْرَبُ الشَّايَ.(İndemâ eûdu ile’l-beyti, eşrabu’ş-şâye.)Eve döndüğümde çay içerim.

تَفْرَحُ بُشْرَى عِنْدَمَا تَرَى أُسْرَتَهَا.(Tefrahu Büşrâ indemâ terâ usratahâ.)Büşra ailesini gördüğünde sevinir.

بَيْنَمَا (beynemâ)-iken

بَيْنَمَا تَقْرَأُ بُشْرَى، تَطْبُخُ لِينَا.(Beynemâ tekrau Büşrâ, tatbuhu Lînâ.)Büşra okurken Lena yemek yapar.

لَا تَتَكَلَّمْ بَيْنَمَا يَتَكَلَّمُ الْمُعَلِّمُ.(Lâ tetekellem beynemâ yetekellemu’l-muallimu.)Öğretmen konuşurken konuşma.

قَبْلَ أَنْ (kable en)-meden önce

أَغْسِلُ يَدَيَّ قَبْلَ أَنْ آكُلَ.(Ağsilu yedeyye kable en âkule.)Yemeden önce ellerimi yıkarım.

تَقْرَأُ كِتَابًا قَبْلَ أَنْ تَنَامَ.(Tekrau kitâben kable en tenâme.)Uyumadan önce bir kitap okur.

بَعْدَ أَنْ (ba‘de en)-dikten sonra

نَشْرَبُ الشَّايَ بَعْدَ أَنْ نُنْهِيَ الْعَشَاءَ.(Neşrabu’ş-şâye ba‘de en nunhiye’l-aşâe.)Akşam yemeğini bitirdikten sonra çay içeriz.

يَخْرُجُونَ بَعْدَ أَنْ يَتَوَقَّفَ الْمَطَرُ.(Yahrucûne ba‘de en yetevakkafe’l-mataru.)Yağmur durduktan sonra dışarı çıkarlar.

Pekiştirme hazinesi 2

Neden, karşıtlık ve koşul

لِأَنَّ (li-enne)çünkü / -dığı için

بَقِيتُ فِي الْبَيْتِ لِأَنَّنِي كُنْتُ مُتْعَبَةً.(Bakîtu fi’l-beyti li-ennenî kuntu mut‘abeten.)Yorgun olduğum için evde kaldım.

تَشْرَبُ الْمَاءَ لِأَنَّهَا عَطْشَى.(Teşrabu’l-mâe li-ennehâ atşâ.)Susadığı için su içer.

مَعَ أَنَّ (mea enne)-mesine rağmen

مَعَ أَنَّ الْجَوَّ بَارِدٌ، نَخْرُجُ إِلَى الْخَارِجِ.(Mea enne’l-cevve bâridun, nahrucu ile’l-hârici.)Hava soğuk olmasına rağmen dışarı çıkarız.

اِبْتَسَمَ مَعَ أَنَّهُ كَانَ مُتَوَتِّرًا.(İbteseme mea ennehû kâne mutevettiran.)Gergin olmasına rağmen gülümsedi.

إِذَا (izâ)eğer / -se

إِذَا نَزَلَ الْمَطَرُ، سَنَبْقَى فِي الْبَيْتِ.(İzâ nezele’l-mataru, senebkâ fi’l-beyti.)Yağmur yağarsa evde kalacağız.

إِذَا دَرَسْتِ قَلِيلًا كُلَّ يَوْمٍ، فَسَتَتَقَدَّمِينَ كَثِيرًا.(İzâ deresti kalîlen kulle yevmin, fe-setetekaddemîne kesîran.)Her gün biraz çalışırsan çok ilerlersin.

Pekiştirme hazinesi 3

Her bağlaçtan sonra aynı kalıp gelmez

Zaman ve koşulعِنْدَمَا / إِذَا / بَيْنَمَا + جُمْلَةٌBağlaçtan sonra fiili ve öznesi bulunan tam bir cümlecik gelir.
Neden ve karşıtlıkلِأَنَّنِي · لِأَنَّهَا · مَعَ أَنَّ الْجَوَّلِأَنَّ ve مَعَ أَنَّ sonrasında isim veya bağlaca bitişen bir zamir gelebilir.
Önce ve sonraقَبْلَ أَنْ آكُلَ · بَعْدَ أَنْ نُنْهِيَأَنْ sonrasındaki şimdiki/geniş zaman fiilinin (muzâri) son sesi çoğu zaman üstünlü olur.
Doğruقَبْلَ أَنْ آكُلَ(kable en âkule)yemeden önce
Yanlışقَبْلَ أَنْ آكُلُأَنْ sonrasında fiilin sonu burada üstünlü olmalıdır: آكُلَ

Cümlecikleri doğru sıraya koy

Arapça parçalara doğru sırayla dokun; önce bağlaçlı bölümü, sonra ana düşünceyi kur.

Eve döndüğümde çay içerim.

Yorgun olduğum için evde kaldım.

Hava soğuk olmasına rağmen dışarı çıkarız.

Yağmur yağarsa evde kalacağız.

Yemeden önce ellerimi yıkarım.

Bağlaç hazinesi açıldı mı?

1. “Eve döndüğümde çay içerim.” hangisidir?
2. “Çünkü / -dığı için” anlamı veren bağlaç hangisidir?
3. Mümkün bir koşulu “eğer / -se” anlamıyla başlatan sözcük hangisidir?
4. “Yemeden önce” biçimi hangisidir?
5. “-iken” anlamıyla iki eş zamanlı olayı bağlayan sözcük hangisidir?
6. عِنْدَمَا ve إِذَا sonrasında temel olarak ne gelir?